ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਵੈਲਿੰਗਟਨ : ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ‘ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ’ (FTA) ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਹਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਹੁਣ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ ਹਨ।
95 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗੀ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲਗਭਗ 95 ਫੀਸਦੀ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਟੈਰਿਫ (ਡਿਊਟੀ) ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ 1.1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 1.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸਾਲਾਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
An important moment for India-New Zealand relations, with a strong push to bilateral trade and investment!
My friend PM Christopher Luxon and I had a very good conversation a short while ago following the conclusion of the landmark India-New Zealand Free Trade Agreement.…
— Narendra Modi (@narendramodi) December 22, 2025
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਲਕਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ 1.4 ਅਰਬ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ।”
ਲੰਬੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਸਫਲਤਾ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿਚਾਲੇ FTA ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨੌਂ ਦੌਰ ਦੀਆਂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2015 ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ। ਲੰਬੇ ਵਕਫ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ 5 ਤੋਂ 9 ਮਈ ਤੱਕ ਹੋਏ ਪਹਿਲੇ ਦੌਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
I’ve just spoken with India’s Prime Minister Narendra Modi following the conclusion of the NZ-India Free Trade Agreement.
The FTA reduces or removes tariffs on 95% of our exports to India. It’s forecast that NZ exports to India could increase $1.1B to $1.3B per year over the… pic.twitter.com/FEat7BQWOI
— Christopher Luxon (@chrisluxonmp) December 22, 2025
ਵਪਾਰਕ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਵਸਤੂਆਂ
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੁਵੱਲਾ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ 1.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰਿਹਾ। ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਟਰਬਾਈਨ ਈਂਧਨ (ATF), ਕੱਪੜੇ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ (ਦਵਾਈਆਂ), ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ, ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲੱਕੜ, ਸਟੀਲ ਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ ਸਕ੍ਰੈਪ, ਉੱਨ, ਸੇਬ ਅਤੇ ਕੀਵੀ ਫਲ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਔਸਤ ਆਯਾਤ ਸ਼ੁਲਕ 17.8 ਫੀਸਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦਾ ਮਹਿਜ਼ 2.3 ਫੀਸਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਇਹ ਅੰਤਰ ਘਟੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਵਧੇਗੀ।
ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਗਾ ਸਹਿਯੋਗ
ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੇਵਾਵਾਂ (Services) ਦਾ ਵਪਾਰ ਵੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਈ.ਟੀ. (IT), ਟੈਲੀਕਾਮ ਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਫਿਨਟੈਕ ਅਤੇ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਈ ਲਿਵਿੰਗ ਇੰਡੀਆ ਨਿਊਜ਼ 24/7 ਲਾਈਵ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ