ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤੁਰਨ-ਫਿਰਨ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਬੋਨ ਡੇਂਸਿਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਮਰ ਵਧਣ, ਮਾੜੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਆਦਤ, ਸਰੀਰਕ ਸਰਗਰਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਡੇਂਸਿਟੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਬੋਨ ਡੇਂਸਿਟੀ ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਬੋਨ ਡੇਂਸਿਟੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਮਿਨਰਲਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਡੇਂਸਿਟੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
सम्बंधित ख़बरें
ਔਸਟੋਪੀਨੀਆ (Osteopenia): ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਡੇਂਸਿਟੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਔਸਟੋਪੋਰੋਸਿਸ (Osteoporosis): ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਮੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਨ ਡੇਂਸਿਟੀ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਰਮੋਨ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੈल्शियम ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਵੀ ਬੋਨ ਹੈਲਥ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਵਧਦੀ ਉਮਰ: ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ: ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਸਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਿਤਾਉਣ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੋਸ਼ਣ ਦੀ ਕਮੀ: ਜੋ ਲੋਕ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਕੈल्शियम ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਨ ਹੈਲਥ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਾੜੀਆਂ ਆਦਤਾਂ: ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਕਾਰਨ: ਘੱਟ ਸਰੀਰਕ ਭਾਰ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ, ਕੁਝ ਖਾਸ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਖਾਸ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਪਾਅ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਾਂਚ?
ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ, ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ -ਯੁਕਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਡਾਈਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ। ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਲਈ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਬੈਠੋ ਅਤੇ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲਓ। ਸੈਰ ਕਰਨਾ, ਸਟਰੈਂਥ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਿਯਮਤ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚੁਸਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਕਮਰ ਜਾਂ ਪਿੱਠ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੱਦ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਜਿਹੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ‘ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਫ੍ਰੈਕਚਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। Bone Density ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਰੋ ਕਲਿੱਕ
Elon Musk’s major move : ਕੀ ਸਪੇਸਐਕਸ (SpaceX) ਅਤੇ ਟੇਸਲਾ (Tesla) ਹੋਣਗੀਆਂ ਇੱਕਜੁੱਟ? ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ
ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ LIVING INDIA NEWS 2 4/7 LIVE ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।