ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਉਮਰ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬਦਲਾਅ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮਤ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਉਮਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਂਚਾਂ ਕਰਵਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਉਮਰ ਅਤੇ ਲਾਈਫਸਾਈਡ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚਾਂ
ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਲੋੜ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਰ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਟੈਸਟਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਕੁਝ ਆਮ ਜਾਂਚਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੁਟੀਨ ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ
ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਕੋਈ ਸਾਫ਼ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚੈੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਦੋਂ ਸਿਰਦਰਦ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 18 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਹਰ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਬੀ.ਪੀ. ਚੈੱਕ ਕਰਵਾਉਣਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੇ ਹੋਏ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਵਧਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਹੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹਾਈ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦੇ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਾਧਨ ਯਾਨੀ ਕਿ ‘ਲਿਪਿਡ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ’ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੀ.ਡੀ.ਸੀ. (CDC) ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹਰ 4 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਂਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦਾ ਪੱਤਰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਐਚ.ਬੀ.ਏ.ਵਨ.ਸੀ. (HbA1c) ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਔਸਤ ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।30 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਮਾਹਿਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ USPSTF) ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਵਾਲੇ 35 ਤੋਂ 70 ਸਾਲ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਲਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀ-ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੋਟਾਪਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜੋਖਮ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰ ਅਤੇ ਬਾਡੀ ਮਾਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦਾ ਧਿਆਨ
ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਭਾਰ ਅਤੇ ਲੰਬਾਈ ਨਾਲ ਬੀ.ਐੱਮ.ਆਈ. (BMI) ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸਹੀ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਮਰ ਦਾ ਘੇਰਾ ਵੀ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੇਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਈ ਵਾਧੂ ਚਰਬੀ ਕਈ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਚਾਨਕ ਘੱਟ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਾਅ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਰੋ ਕਲਿੱਕ
ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ? ਜਾਣੋ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ
ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ LIVING INDIA NEWS 2 4/7 LIVE ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।



