ਔਨਲਾਈਨ ਡੈਸਕ/ਲਿਵਿੰਗ ਇੰਡੀਆ ਨਿਊਜ਼:- ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਏਰੀਅਨਸਪੇਸ ਵਿੱਚ ਫ੍ਰੈਂਚ ਗੁਆਇਨਾ ਵਿੱਚ ਏਰੀਅਨ -5 ਵਾਹਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 17 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 2.35 ਮਿਨਟ ‘ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਜੀ-ਸੈੱਟ 30 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸ ‘ਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਦੱਸ ਦਈਏ ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇਨਸੈਟ -4 ਏ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੀਸੈਟ -30 ਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 3,357 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ।
Indian Space Research Organisation: India’s telecommunication satellite GSAT-30 was successfully launched into a Geosynchronous Transfer Orbit (GTO) from Kourou launch base in French Guiana by Ariane-5 VA-251, today. (Image Courtesy: Arianespace) pic.twitter.com/PVEfVCPMpK
— ANI (@ANI) January 16, 2020
ਵਿਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ, ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੂ-ਬੈਂਡ ਅਤੇ ਸੀ-ਬੈਂਡ ਕਵਰੇਜ ਵਧੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਵਧੇਗੀ। ISRO ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਜੀਸੈਟ -30 ਇੱਕ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ, ਜੋ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Indian Space Research Organisation (ISRO): GSAT30 successfully separated from the upper stage of Ariane-5 VA251. pic.twitter.com/xumlkkFZyo
— ANI (@ANI) January 16, 2020
ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ- ਜਾਣੋ
ਇਸਰੋ ਨੇ ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ 1-3 ਕੈਬਸ ਮਾਡਲ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਾਇਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਓਸਟੇਸ਼ਨਰੀ ਆਰਬਿਟ ਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਕੂ-ਬੈਂਡ ਤੋਂ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ‘ਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਰੋ ਮੁਤਾਬਿਕ ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਟੈਲੀਪੋਰਟ ਸੇਵਾ, ਡਿਜੀਟਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਖਬਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ, ਡੀਟੀਐਚ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਸੇਵਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਾਣਨ ਲਈ ਦੱਸ ਦਈਏ ਕਿ, ਕੁ-ਬੈਂਡ ਸੰਕੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲ ਰਹੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Communication satellite, GSAT30 onboard Ariane-5 flight was launched from Kourou launch base in French Guiana. https://t.co/gX1adHVMrk
— ANI (@ANI) January 16, 2020
ਏਰੀਅਨ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ
ਏਰੀਅਨ ਸਪੇਸ ਇਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਜੀ-ਸੈੱਟ 30 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਗੁਆਨਾ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1981 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਯੋਗਾਤਮਕ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਐਪਲ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਏਰੀਅਨ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ 23 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 24 ਉਪਗ੍ਰਹਿਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ ਹੈ।
ਫਰਵਰੀ ‘ਚ ਜੀ-ਸੈਟ-31 ਹੋਇਆ ਸੀ ਲਾਂਚ
ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਜੀ-ਸੈੱਟ 31 ਨੂੰ 6 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਗੁਆਨਾ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 5 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਜੀ-ਸੈੱਟ 11 ਨੂੰ 5,854 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਇਸਰੋ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰਾ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਕਿਉਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਲਾਂਚ?
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੇ ਉਦਘਾਟਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਜੀਐਸਐਲਵੀ-ਐਮ ਕੇ -3 ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਐਸ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਨਾਸਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਪੁਲਾੜ ਏਜੰਸੀ ਆਪਣੇ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।