RBI 2000 Note : 19 ਮਈ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਵਾਪਸ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 23 ਮਈ, 2023 ਤੋਂ ਬੈਂਕਾਂ ‘ਚ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਹੋਰ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 30 ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੱਕ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਐੱਸ.ਬੀ.ਆਈ.) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ 23 ਮਈ ਤੋਂ 29 ਮਈ ਦਰਮਿਆਨ ਉਸ ਕੋਲ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਨੋਟ ਆਏ ਹਨ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦਿਨੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਖਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ 17,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਾਂ ਐਸਬੀਆਈ ਦੁਆਰਾ ਬਦਲੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਸਬੀਆਈ ਨੂੰ 14,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਨੇ 3000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਬਦਲੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੀ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਹਨ, ਉਹ 30 ਸਤੰਬਰ 2023 ਤੱਕ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਬਦਲਣ ਦੇ ਨਿਯਮ
ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਵਾਰ ‘ਚ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿਰਫ 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਹੀ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਸਬੰਧੀ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਬੈਂਕ ‘ਚ ਕੋਈ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ। ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਿਜ਼ਨਸ ਕਰਾਸਪੌਂਡੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੀ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਨੋਟ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੀਮਾ ਸਿਰਫ 4000 ਰੁਪਏ ਹੈ। 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਕਿਉਂ ਵਾਪਸ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ‘ਕਲੀਨ ਨੋਟ ਪਾਲਿਸੀ’ ਤਹਿਤ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਆਰਬੀਆਈ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ 2000 ਦੇ ਨੋਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੇਗਾ। ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਨੋਟਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ 2000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਆਰਬੀਆਈ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ 2000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭਰਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਿਸਟਮ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਕਢਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਦ ਕੀਤੇ 500 ਅਤੇ 1000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਭਰਪਾਈ ਕਰਨ ਲਈ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਚ ਹੋਰ ਮੁੱਲਾਂ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ 2000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।



