ਕੁਲੂ : ਕੁਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣ ਗਏ ਹਨ। ਮੌਸਮ ਦੀ ਇਸ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨਾਂ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਮ ਜਨਜੀਵਨ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬਿਜਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਪਛੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ ਹਨ।
ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਬਾਗਬਾਨੀ ‘ਤੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਬੱਦਲ
ਕੁਲੂ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਰੀਬ 80 ਫੀਸਦੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਣਕ ਅਤੇ ਜੌਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸੇਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਤੌਲੀਏ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਵੀ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬਾਗਬਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਦਸੰਬਰ ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੇਬ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਝਾੜ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿੰਡ ਮਲਾਣਾ ਸਮੇਤ ਘਾਟੀ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਸਰੋਤ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿੰਡ ਮਲਾਣਾ ਦੇ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਰਫ਼ ਨਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਿੱਲਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਾਤਾਰ ਪੈ ਰਹੀ ‘ਸੁੱਕੀ ਠੰਢ’ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਅਤੇ ‘ਚਿਲਿੰਗ ਆਵਰਸ‘ ਦੀ ਚਿੰਤਾ
ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਫਤਿਹ ਸਿੰਘ ਠਾਕੁਰ ਅਤੇ ਭੁਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਦਾ ਚੱਕਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੰਬਰ-ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਹੁਣ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਖਿਸਕ ਗਈ ਹੈ। ਸੇਬ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਲਈ 1200 ਤੋਂ 1400 ‘ਚਿਲਿੰਗ ਆਵਰਸ’ (ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਘੰਟੇ) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੇ ਹੋਣੇ ਅਸੰਭਵ ਹਨ।
ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵੀ ਉਡੀਕ ‘ਚ
ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਾਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵੀ ਬੇਸਬਰੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਲੂ ਅਤੇ ਮਨਾਲੀ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ‘ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਹਨ ਕਿ ਕਦੋਂ ਕੁਦਰਤ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਘਾਟੀ ਚਿੱਟੀ ਚਾਦਰ ਨਾਲ ਢਕੀ ਜਾਵੇਗੀ।