ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ : ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਖੋਹਣ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਤਿੰਨ ਮਾਸੂਮ ਭੈਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਹਾਦਸਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਢਾਂਚੇ ‘ਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਾਪੇ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਸਿਰਫ਼ ਮੋਬਾਈਲ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੱਕ ਸਿਮਟ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇਪਣ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜੇਪਨ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਜੇਲ੍ਹ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮੋਬਾਈਲ: ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਰਾਏ
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਗੇਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚੇ ਰਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ‘ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਵਾਦ’ ਰਚਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਮੱਸਿਆ ਮੋਬਾਈਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਇਕੱਲਾਪਣ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਕਨੀਕ ਹੀ ਬਣੇਗੀ ਹੱਲ: ‘ਪੇਰੈਂਟਲ ਕੰਟਰੋਲ‘ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ
ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਲਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਸੈਟਿੰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ‘ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ:
सम्बंधित ख़बरें
Google Family Link (ਐਂਡਰਾਇਡ ਲਈ): ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਮਾਪੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਫੋਨ ਦਾ ‘ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ’ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਫੋਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੱਚਾ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
Apple Family Sharing (iPhone ਲਈ): ਆਈਫੋਨ ਯੂਜ਼ਰਸ ‘ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ’ ਫੀਚਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਖਾਸ ਐਪਸ ਅਤੇ ਗੇਮਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Digital Wellbeing: ਫੋਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇਸ ਫੀਚਰ ਰਾਹੀਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ‘ਬੈੱਡਟਾਈਮ ਮੋਡ’ ਸੈੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ।
ਖੇਡਾਂ ਹਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ‘ਡੀ-ਐਡਿਕਸ਼ਨ‘ ਸੈਂਟਰ
ਇਹਬਾਸ (IHBAS) ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮਨੋਚਿਕਿਤਸਕ ਡਾ. ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ‘ਡੋਪਾਮਾਈਨ’ ਅਤੇ ‘ਐਂਡੋਰਫਿਨ’ ਵਰਗੇ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੋਬਾਈਲ ਗੇਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ। ਕ੍ਰਿਕਟ, ਫੁੱਟਬਾਲ, ਬੈਡਮਿੰਟਨ ਜਾਂ ਕਬੱਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਮੋਬਾਈਲ ਟਾਈਮ 30 ਤੋਂ 40 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਸੁਝਾਅ:
- ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
- ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਲਤ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।
- ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਕ ਜਾਂ ਖੇਡ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾਓ।
- ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਦ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਘੱਟ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣ।
ਹੋਰ ਖਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਰੋ ਕਲਿੱਕ
ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੇ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ LIVING INDIA NEWS 2 4/7 LIVE ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੋ।