ਬੁਨੀਆ: ਅਫਰੀਕੀ ਦੇਸ਼ ਕਾਂਗੋ (DRC) ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਇਟੁਰੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਘਾਤਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਤੱਕ 80 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ 246 ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਗਲੋਬਲ ਹੈਲਥ ਐਮਰਜੈਂਸੀ’ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਨਵਾਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਬਣਿਆ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸੈਮੂਅਲ-ਰੋਜਰ ਕੰਬਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਵਾਰ ਇਬੋਲਾ ਦਾ ‘ਬੁੰਡੀਬੁਗਯੋ ਸਟ੍ਰੇਨ’ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ‘ਜਾਇਰੇ ਸਟ੍ਰੇਨ’ ਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟੀਕੇ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣਗੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਪਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ੱਕੀ ਮਾਮਲਾ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਰਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ
ਇਟੁਰੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੁਨੀਆ ਸਮੇਤ ਰਵਾਂਪਾਰਾ ਅਤੇ ਮੋਂਗਵਾਲੂ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕੇ ਇਸ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮੌਤਾਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ-ਕਈ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਡਰ ਪਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕੇ ਸਨ।
ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀ ਚੌਕਸੀ
ਇਬੋਲਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁਣ ਕਾਂਗੋ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੂਗਾਂਡਾ ਵਿੱਚ 14 ਮਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਕਰਮਿਤ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਫਰੀਕੀ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਯੂਗਾਂਡਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸੁਡਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜਤਾਇਆ ਹੈ। ਕੀਨੀਆ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਐਂਟਰੀ ਪੁਆਇੰਟਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮ ਤੈਨਾਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਬੋਲਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ?
ਇਬੋਲਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਵਾਇਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ 25% ਤੋਂ 90% ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਖੂਨ, ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1976 ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੋ ਦੀ ‘ਇਬੋਲਾ ਨਦੀ’ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਇਬੋਲਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਬੋਲਾ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਇਹ 17ਵਾਂ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।



